|
Informacje ogólne
PC-Shell jest pierwszym polskim - w pełni komercyjnym - szkieletowym systemem ekspertowym . PC-Shell powstał jako rezultat wcześniejszych doświadczeń uzyskanych podczas budowy systemu PC-Expert (1985-87) oraz Diagnosta MC 14007 (1988). PC-Shell otrzymał dwa wyróżnienia na Międzynarodowych Targach Oprogramowania SOFTARG w roku 1994 oraz 1996. W roku 1997 system otrzymał nagrodę II-go stopnia w konkursie na najlepszy program targów SOFTARG. System był wielokrotnie prezentowany na konferencjach i seminariach, zarówno w kraju jak i za granicą (Holandia, Singapur, Irlandia).
Zastosowanie
PC-Shell jest dziedzinowo-niezależnym narzędziem służącym do budowy systemów ekspertowych. Może być zastosowany w dowolnej dziedzinie: począwszy od bankowości i finansów a na zastosowaniach technicznych kończąc. Typowe obszary zastosowań systemu PC-Shell to:
- systemy doradcze i wpomagania decyzji,
- dydaktyka (wyższe uczelnie i szkoły średnie).
|
System może być między innymi wykorzystywany w takich dziedzinach jak:
- analizy finansowe (ekonomiczne),
- analizy wniosków kredytowych w bankach,
- doradztwo podatkowe,
- dzięki otwartej architekturze może być łatwo zintegrowany z Systemami Informowania Kierownictwa, służąc np. do automatycznej analizy wskaźników ekonomicznych,
- technika, np. do analizy danych pomiarowych,
- medycyna, do diagnostyki i zaleceń terapeutycznych.
|
System nadaje się do budowy zarówno małych, średnich jak i dużych aplikacji.
Klasy problemów
Dziedzinowa niezależność systemu PC-Shell oznacza, że nie dziedzina a raczej klasa problemów decyduje o powodzeniu zastosowania tego systemu. System ekspertowy PC-Shell jest szczególnie predysponowany do rozwiązywania następujących klas problemów :
- analiza (interpretacja) danych
- klasyfikacja,
- diagnostyka,
- finanse i bankowość,
- inwestycje,
- marketing,
- technika,
- dydaktyka,
- komponent dla systemów SIK, analizatorów, arkuszy kalkulacyjnych,
- komponent programów edukacyjnych.
|
PC-Shell jest dziedzinowo niezależny, stąd zakres jego zastosowań jest bardzo szeroki. Bowiem nie dziedzina a klasa problemów decyduje o powodzeniu zastosowania systemu PC-Shell.
Architektura
Jak już wspomniano, system PC-Shell jest systemem o architekturze hybrydowej , tj. łączącej w sobie różne metody rozwiązywania problemów i reprezentacji wiedzy. Interesującą właściwością systemu PC-Shell jest między innymi wbudowany, w pełni zintegrowany, symulator sieci neuronowej. Inną istotną cechą systemu PC-Shell jest jego struktura tablicowa , co umożliwia podzielenie dużej bazy wiedzy na mniejsze moduły - zorientowane tematycznie, tzw. źródła wiedzy.
Reprezentacja wiedzy
Dzięki hybrydowej architekturze , w systemie PC-Shell występują obok siebie różne metody reprezentowania wiedzy :
- deklaratywna w formie reguł i faktów,
- trójka : obiekt, atrybut, wartość,
- imperatywna w formie programu algorytmicznego,
- wiedza w formie tekstów,
- wiedza rozproszona w sieci neuronowej,
- możliwość podzielenia bazy wiedzy na pewną liczbę źródeł wiedzy (architektura tablicowa ).
|
System PC-Shell jest wyposażony we własny język reprezentacji wiedzy. Język ten dzięki przyjętym rozwiązaniom, w tym blokowej strukturze, cechują :
- elastyczność,
- czytelność,
- pełne rozdzielenie wiedzy eksperckiej i procedur sterowania,
- łatwość nauczania.
Opis języka reprezentacji wiedzy można znaleźć w opcji "Sztuczna inteligencja | Systemy ekspertowe , a w rozdziale "Programowanie w systemie PC-Shell " szczegółowo opisano instrukcje programowania dla bloku programowania algorytmicznego (control)
|
Wyjaśnienia
Niezwykle ważną i wręcz unikatową cechą systemów ekspertowych są tzw. wyjaśnienia . System PC-Shell dostarcza szerokiego zakresu wyjaśnień spotykanych we współczesnych systemach ekspertowych. Należą do nich wyjaśnienia typu:
- jak (ang. how explanations),
- dlaczego (ang. why),
- co to jest (ang. what is),
- metafory,
- opisy faktów.
|
Wyjaśnienia jak mają charakter retrospektywny i informują o sposobie rozwiązania danego problemu. Wyjaśnienia dlaczego uzasadniają celowość pytań stawianych przez system ekspertowy. Wyjaśnienia typu co to jest są tekstowymi objaśnieniami wybranych pojęć w bazie wiedzy. W systemie PC-Shell wprowadzono dodatkowe wyjaśnienia tekstowe, nazywane metaforami, będące uzupełnieniem wyjaśnień typu jak. Opisy faktów pokazują źródło i metodę ich pozyskania oraz dostępność wyjaśnień.
Wnioskowanie
Obecna wersja systemu wykorzystuje do rozwiązywania problemów wnioskowanie wstecz (ang. backward chaining). Zastosowana metoda wnioskowania wykorzystuje m.in. mechanizm nawrotów, podobny jak w spotykanych systemach prologowych. Mechanizm uzgadniania jest bardzo elastyczny i nie wymaga deklarowania typów wartości dla uzgadnianych zmiennych. Wartościami zmiennych mogą być liczby, symbole lub łańcuchy znakowe.
Parametryzacja baz wiedzy
Począwszy od wersji 2.1 istotną cechą systemu PC-Shell jest możliwość parametryzacji baz wiedzy. Dzięki przyjętemu rozwiązaniu jest możliwa dynamiczna (automatyczna) zmiana wartości wybranych parametrów w bazie wiedzy, bez konieczności zmian tekstu źródłowego bazy. Dobrym przykładem zastosowania parametryzacji mogą być bazy wiedzy, w których sprawdzane są wartości pewnych wskaźników w odniesieniu do określonych wartości progowych. Jednocześnie niektóre wartości progowe mogą być zmienne, zależnie od kontekstu. Dla przykładu, inaczej można oceniać pewne wskaźniki finansowe firm należących do różnych branż. Podobne problemy pojawiają się w innych dziedzinach, np. w technice. PC-Shell ułatwia to zadnie, pozwalając również tworzyć kategorie parametrów. Korzyści z zastosowania tej metody:
- może być z łatwością stosowana zarówno przez inżyniera wiedzy jak i użytkownika końcowego,
- obniża koszty wdrożenia i utrzymywania aplikacji opartej o system PC-Shell,
- pozwala zarówno na interakcyjną jak również programową (dynamiczną) zmianę wartości parametrów,
- umożliwia zmianę wartości wybranych parametrów oraz grup ujętych w ramach tzw. kategorii, zarówno programowo jak i interakcyjnie,
- zastosowane pojęcie kategorii zmiennych parametrycznych pozwala na lepsze dostosowanie aplikacji do specyfiki niektórych klas problemów,
- narzędzia do parametryzacji pozwalają zwiększyć czytelność oraz zmniejszyć bazy wiedzy niektórych aplikacji SE.
|
Interfejs do baz danych
System ekspertowy PC-Shell jest wyposażony w interfejs do typowych popularnych baz danych (np.: dBase, Oracle, itd.). Inżynier wiedzy ma do dyspozycji zestaw instrukcji do komunikacji z bazami danych z użyciem poleceń języka SQL.
Otwartość systemu
PC-Shell może być łatwo integrowany z innymi aplikacjami. W szczególności może być wykorzystany jako moduł do analizy (intepretacji) danych i wskaźników z systemów typu SIK, arkuszy kalkulacyjnych lub innych systemów pomiarowych. Ułatwiają to instrukcje uruchamiania innych aplikacji, jak również możliwość wywołania systemu PC-Shell przez inną aplikację. Wymiana danych może odbywać się przez plik tekstowy (PC-Shell ma rozbudowany interfejs i instrukcje do obsługi tego typu plików) oraz z użyciem mechanizmu DDE. Ponadto istnieje możliwość integracji za pomocą uruchamiania podstawowych procesów systemowych za pomocą funkcji DLL tychże systemów.
Dokumentacja systemu
System jest dostarczany wraz z obszerną dokumentacją, opisującą szczegółowo sposób obsługi systemu oraz język reprezentacji wiedzy. Umieszczono w niej wiele przykładów znacznie ułatwiających (zwłaszcza w połączeniu z demonstracyjnymi bazami wiedzy) nauczenie się korzystania z systemu.
Wymagania systemowe
SPRZĘT :
Komputer 486 lub nowszy, pamięć RAM 8MB lub więcej
OPROGRAMOWANIE :
Windows 9x/NT/2000 lub nowszy.
|
